BİLİŞSEL VE DAVRANIŞÇI TERAPİLER (BDT) NEDIR?
Bilişsel ve Davranışçı terapiler bilimsel bir zemin üzerine kurulu
ve araştırmalarla
geniş bir sorun alanında etkili olduğu kanıtlanmış psikolojik tedavi
yaklaşımlarıdır.
Tedavide danışan kisi ile terapist çeşitli sorunları belirlemek ve anlamak
için
terapötik bir işbirliği içinde düşünce, duygu ve davranışlar arasındaki
ilişkiler
konusunda çalışırlar. Bu yaklaşım genellikle "şimdi ve burada"
üzerine odaklanır ve
danışanın sorunları üzerinde terapist ile danişan ortak görüşler geliştirir.
Kişiye özgü
olarak planlanan, zamanla-sınırlı terapinin hedefleri belirlenmeli ve
hedefe yönelik
çözüm stratejileri düzenli olarak gözden geçirilmelidir. Bilişsel ve
Davranısçı
terapistler birey, aile ve gruplarla çalışır. Bu yaklaşım yetenek, kültür,
ırk, din, dil,
cinsiyet veya cinsel yönelim ayırımı gözetmeden herkese yardımcı olabilmek
için
kullanılır.
BİLİŞSEL VE DAVRANIŞÇI
TERAPİLERDE ÖZETLE NE
YAPILMAKTADIR?
Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte
• danışanın sorunu hakkında ortak bir fikir edinerek sorunu birlikte
anlamaya,
• mevcut sorunun danışanın düşünce, duygu ve davranışlarını, ve gün
içindeki işlevlerini nasıl etkilediğini belirlemeye çalışırlar.
Danışanın kişisel sorunlarının anlaşılmasını izleyerek terapist ve danışan
bir sonraki
aşamada tedavi hedefleri belirleyip bir tedavi planı oluştururlar. Terapinin
amacı
danışanın sorunlarını çözmekte halen kullandığı başetme yöntemlerinden
daha
yararlı olabilecek çözümler üretebilmesini sağlamaktır. Bunu izleyerek,
danışanin
terapi seanslari içinde öğrendiklerini terapi seansları arasındakı süreç
içinde de
uygulaması istenir.
Terapi birlikte kararlastırılan seans sayısına göre düzenlenir. Seansların
sayısı
danışanın sorununun niteliğine ve şiddetine baglı olarak değisir. Genellikle
seanslar
haftada bir, birer saatlik 10-15 seans olarak planlanır ancak bu süre
daha
kısalabilir veya uzayabilir. Tedavi tamamlandıktan sonra danışan ve
terapist, sınırlı
sayıda izleme seansları yapabilir. Amaç tedavide sağlanan değişimin
izleme
döneminde de başarı ile devamını sağlamaktır.
BİLİŞSEL VE DAVRANIŞÇI TERAPİLER HANGI
TÜR
SORUNLARDA YARDIMCI OLURLAR?
Bilişsel ve Davranışçı terapilerin etkinliği ile ilgili çok sayıda bilimsel
araştırma
yapılmıştır. Bu arastırma sonuçları yaklaşımın özellikle asağıdaki sorun
alanlarında
etkili olduğunu göstermistir:
• Anksiyete ve Panik Atakları
• Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi)
• Kronik Yorgunluk Sendromu
• Depresyon
• Obsesif-Kompulsif bozukluk
• Yeme bozuklukları
• Cinsel sorunlar
• Ilişki sorunları
• Eşler arası ilişkiler (Es terapileri)
• Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları
• Genel Sağlık sorunları
• Kronik Ağrı
• Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları (ör:Tikler)
• Öfke
• İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar
• Şizofreni ve diğer psikozlar
• Ögrenme güçlügüne bağlı sorunlar
•· Bipolar bozukluk (Iki Uçlu Duygu Durum Bozuklukları)
• Travma sonrası stres bozukluğu
• Uyku bozuklukları
Bilişsel ve Davranışçı terapiler danışanın sorununun şiddetine ve niteliğine
bağlı
olarak gerekli olduğunda ilaçlarla birlikte de kullanılabilir.
